Karbon ayak izi için enerji verisi nasıl hazırlanır?

Bir fabrikanın elektrik tüketimini ekranda görmek, karbon ayak izi çalışmasının iyi bir başlangıcıdır. Fakat aylık kWh değerini bir katsayıyla çarparak işletmenin bütün karbon ayak izini bulduğunuzu söyleyemezsiniz. Yakıt kullanımı, soğutucu akışkan kaçakları, satın alınan malzemeler ve taşımalar farklı kayıtlar gerektirir. İlk karar, hangi soruyu yanıtlamak istediğinizdir: bir üretim hattının elektrik kaynaklı emisyonunu mu, şirketin yıllık sera gazı envanterini mi, belirli bir ürünün yaşam döngüsünü mü?

Önce kapsamı ve sorumluluğu tanımlayın

GHG Protocol Kurumsal Standardı, şirket envanterinde doğrudan ve dolaylı kaynakları ayırmak için bir çerçeve sunar. Scope 1, işletmenin sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynakların doğrudan emisyonlarını; Scope 2, satın alınan enerjinin üretiminden gelen dolaylı emisyonları kapsar. Değer zincirindeki diğer dolaylı kaynaklar Scope 3 altında ele alınır. Sayaç altyapısı ağırlıklı olarak faaliyet verisini sağlar; organizasyon sınırını veya hangi faaliyetin hangi kapsama girdiğini kendiliğinden belirlemez.

Örneğin ortak bir kampüste üretim şirketi, bina işletmesi ve kiracı aynı ana sayacın arkasında olabilir. Ana sayacı her şirketin raporuna eksiksiz eklemek mükerrer kayıt doğurabilir. Sayaç listesine sayacın sahibi kadar, hangi alanı beslediği ve veriyi kimin hangi rapor için kullanacağı da yazılmalıdır. Alt sayaçların ana sayacın içinde mi dışında mı olduğu, elektrik tek hat şeması üzerinden işaretlenmelidir.

Bir kWh kaydına hangi bilgiler eşlik etmeli?

İşe mevcut sayaçlardan başlayın. Faturanın kapsadığı dönem ile cihazın zaman damgalarını karşılaştırın. Toplam endeks mi, dönem tüketimi mi, anlık güç mü okuduğunuzu ayırın. kW ile kWh aynı alan değildir. Sayaç değiştiğinde veya endeks sıfırlandığında tüketimi negatif hesaplamayan bir kural gerekir. Akım trafosu oranı sayaçta zaten uygulanıyorsa platformda ikinci kez uygulanmamalıdır.

• Ölçüm noktası, tesis, hat ve sayaç kimliği birlikte tutulmalıdır.
• Enerji birimi, endeksin yönü, zaman dilimi ve okuma sıklığı kayıt altına alınmalıdır.
• Gerçek okuma, tahmin edilmiş veri ve sonradan düzeltilmiş değer ayırt edilmelidir.
• Fatura mutabakatı ve dönem kapanışı için kullanılan kayıt sürümü saklanmalıdır.

RS485/Modbus çıkışlı uyumlu sayaçlarda Loraix LR-RS bir veri taşıma seçeneğidir. Register adresi, veri tipi, ölçek ve enerji yönü proje bazında doğrulanır. Kablolu veya farklı girişlerden veri alınacak bir noktada Milesight UC300 değerlendirilebilir. Bu cihazlar, bağlı sayacın ölçüm niteliğini veya kalibrasyonunu değiştirmez.

Emisyon faktörünü birim ve dönemle birlikte kullanın

Tamamen varsayımsal bir örnekte, bir bölümün dönem tüketimi 12.000 kWh, seçilen örnek faktör de 0,40 kg CO2e/kWh olsun. Hesap 12.000 × 0,40 = 4.800 kg CO2e, yani 4,8 ton CO2e olur. Buradaki 0,40 değeri Türkiye için güncel veya resmî bir faktör olarak verilmemiştir; yalnızca birim dönüşümünü göstermek içindir. Gerçek hesapta faktörün kaynağı, yılı, coğrafyası ve hesaplama yöntemi belirtilmelidir.

GHG Protocol Scope 2 rehberi konum bazlı ve piyasa bazlı yöntemleri ayırır. Geçerli olduğu durumlarda bu sonuçlar ayrı etiketlerle raporlanır; aynı elektriğin iki yöntemle hesaplanan sonucu birbirine eklenmez. Enerji sözleşmesi veya sertifikasının hangi koşullarda kullanılabileceği ayrıca değerlendirilir. Bir belgenin bulunması, her raporda otomatik olarak sıfır emisyon yazılabileceği anlamına gelmez.

Ölçüm planını rapor kapanışına bağlayın

Ay sonunda yalnızca bir toplam görmek yerine eksik zaman aralıklarını gösteren bir kontrol listesi oluşturun. İletişim kesilince ekrandaki son değerin güncelmiş gibi görünmesini engelleyin. Arızalı bir sayaç için tahmin yapılmışsa kullanılan yöntemi ve onaylayan kişiyi kaydedin. Daha sonra gelen gerçek veri önceki raporu değiştiriyorsa eski sürümü silmeden düzeltme izi bırakın.

Alt sayaçların toplamıyla ana sayaç arasındaki farkı doğrudan kayıp veya kaçak olarak adlandırmayın. Eş zamanlı olmayan okumalar, ölçülmeyen ortak alanlar ve sayaç doğrulukları da fark oluşturabilir. Verimlilik kararları için tüketimi üretim miktarı veya çalışma süresiyle beraber inceleyin. Bu yaklaşımın ölçüm tarafını enerji izleme ve sayaç okuma çözümümüzde ayrıntılandırıyoruz.

Sık sorulan sorular

Elektrik tüketimiyle bütün karbon ayak izi hesaplanır mı?

Hayır. Elektrik önemli bir faaliyet verisi olabilir; ancak envanter sınırına göre yakıt, proses, soğutucu akışkan ve değer zinciri kayıtları da gerekir. Ürün ayak izi ise ayrıca tanımlanmış yaşam döngüsü sınırlarına dayanır.

Bir akım sensörü yeterli olur mu?

Akım, enerji tüketiminin kendisi değildir. Rapor için gereken ölçümün gerilim, güç faktörü, fazlar ve sayaç niteliği açısından değerlendirilmesi gerekir. Bu ayrımı akım ve enerji farkı yazımızda ele alıyoruz.

Koral bu çalışmada hangi kısmı üstlenir?

Koral, uygun ürünlerin seçimi, tedariki ve ölçüm verisinin entegrasyonu üzerinde çalışır. Veri kapsamını konuşmak için karbon ayak izi veri izleme çözümünü inceleyebilirsiniz. Envanter yöntemi, resmî beyan ve bağımsız doğrulama ayrıca yetkin uzmanlarla planlanmalıdır.